Dames en heren, jong en oud,
het moge u ongebruikelijk voorkomen,
om u toe te spreken voor het begin van een film,
maar dit is een ongebruikelijk onderwerp -
het verhaal van de geboorte van vrijheid. Het verhaal van Mozes.
Velen onder u weten
dat de Bijbel 30 jaar uit het leven van Mozes weglaat;
vanaf het moment dat hij drie maanden oud was,
en door Bithiah, dochter van de Farao, werd gevonden in het riet
en werd opgenomen in het Egyptische hof,
tot het moment dat hij erachter kwam Hebreeër te zijn,
en de Egyptenaar doodde.
Om deze jaren in te vullen keerden wij ons tot oude geschiedschrijvers,
zoals Philo en Josephus.
Philo schreef toendertijd dat Jezus van Nazaret op aarde was.
Josephus schreef zo'n 50 jaar later,
en zag de vernietiging van Jeruzalem door de Romeinen.
Deze geschiedschrijvers beschikten over documenten die vernietigd zijn,
of misschien verloren, zoals de rollen van de Dode Zee.
Het thema van deze film is de vraag,
of de mens wordt geregeerd door God,
of dat hij zich moet schikken naar dictators zoals Ramses.
Zijn mensen het bezit van de staat,
of zijn zij vrije zielen onder God?
Dit zelfde gevecht duurt nog steeds voort in de wereld.
Ons doel was niet om een verhaal te
maar om recht te doen aan het goddelijk geïnspireerde verhaal
dat 3000 jaar geleden werd gecreëerd.
De vijf boeken van Mozes.
Het verhaal duurt 3 uur en 39 minuten.
Er zal een pauze zijn.
Dank u voor uw aandacht.
DlT WERK WERD UlT VELE BRONNEN SAMENGESTELD
EN BEVAT MATERlAAL UlT DE VOLGENDE WERKEN:
DlEGENEN DlE DE FlLM ZULLEN ZlEN - GEREGlSEERD DOOR CEClL B. DE MlLLE -
ZULLEN EEN PELGRlMSTOCHT ONDERNEMEN lN DE VOETSTAPPEN VAN MOZES
MEER DAN 3000 JAAR GELEDEN
ZOALS STAAT lN DE EEUWENOUDE TEKSTEN
VAN PHlLO, JOSEPHUS, EUSEBlUS, DE MlDRASJ
EN lN HET HElLlGE SCHRlFT
En God zei: 'Er zij licht.'
En er was licht,
en van dit licht maakte God het leven op aarde.
En de mens kreeg de heerschappij over alle dingen op aarde,
en de macht te kiezen tussen goed en kwaad.
Maar eenieder deed wat hij wilde,
omdat hij het licht niet kende van Gods wet.
Mensen heersten over mensen.
De overwonnenen moesten de overwinnaar dienen,
en de zwakken de sterken.
En vrijheid verdween van de wereld.
Aldus dwongen de Egyptenaren de kinderen van lsraël
om hen te dienen in ontbering,
en hun leven werd bitter gemaakt door slavernij,
en hun uitroep rees op naar God en God hoorde hen.
En Hij wierp in Egypte,
in de armoedige hut van Amram en Jochebed, het zaad van een man
in wiens hoofd en hart Gods wetten en geboden
gegrifd zouden worden.
Eén man alleen tegen een keizerrijk.
Oh Goddelijke, gisternacht zagen onze astrologen een kwade ster
die neerdaalde in het huis van Egypte.
Oorlog?
Welke natie zou het zwaard tegen ons durven te trekken?
De te vrezen vijand is in Egypte. - Wat?
De Hebreeuwse slaven in het land van Gosen.
Ik tel mijn vijanden bij hun zwaarden,
niet bij hun ketenen, Hoge Priester.
Ketenen werden al eerder tot zwaarden gesmeden.
Er wordt gesproken over een verlosser uit hun slavernij.
De ster betekent zijn geboorte. - Laat de Hebreeërs dan sterven.
Slaven betekenen rijkdom, Heerser.
Hoe meer slaven, hoe meer tichelstenen.
Ik zie liever minder stenen en minder Hebreeërs in Gosen.
Het is onze Oosterpoort.
Omdat deze bevrijder pas geboren is,
hoeven alleen hun pasgeborenen te sterven.
Elke pasgeboren Hebreeuwse jongen zal sterven.
Laat het opgeschreven worden. Laat het worden uitgevoerd.
Aldus Ramses de Eerste.
Nee!
Alstublieft. Nee.
God van Abraham, neem mijn kind in Uw handen,
opdat hij leve in Uw dienst.
We hebben hem geeneens een naam gegeven.
God zal hem een naam geven.
Volg het, Mirjam. Kijk toe vanuit het riet.
Kijk waar de Heer hem heenleidt.
Ja, moeder.
Waarom zei je niet nee? - Ze dacht er niet aan.
Hier, gooi.
Je bent dik aan het worden. - Te veel sesamkoekjes.
Vang een lotus en je mag een wens doen.
Wat wens je, goud of een man?
Goud natuurlijk, dan kan ik elke man krijgen.
Goud vult geen leeg hart.
Stil, kwettereend.
Memnet, jij bent alleen gelukkig als je ongelukkig bent.
ldioten. Over lege harten praten met de dochter van de Farao.
In haar hart is slechts de herinnering aan een dode echtgenoot.
We bedoelden het niet kwaad, Memnet.
Kijk, daar is iets.
Kijk uit dat 't geen krokodil is.
Bithiah kan een krokodil tot tranen verleiden.
Wat is het, Bithiah?
Alleen een drijvend mandje.
Zullen we je helpen het te pakken? - Memnet, stuur de meisjes weg.
Kijk nou 's wat jullie hebben gedaan. Terug naar het paleis, allemaal.
Allemaal, ook de musici. - Wij menen Bethiah geen kwaad.
Bethiah is jullie moe, en ik ook.
U bent van alles moe. - Vooruit. Weg.
Schiet op. Jullie hebben haar genoeg gekrenkt.
Wat heb je gevonden? - De vervulling van mijn wens.
Wenste je een mandje?
Nee... ik wenste een zoon.
Je man is in het huis der doden.
Hij heeft de Nijlgoden gevraagd mij deze mooie jongen te sturen.
Ken je het patroon van dit kleed?
Als mijn zoon erin gewikkeld is,
dan is het een koninklijk gewaad.
Koninklijk? Het is de doek van een Hebreeuwse slaaf.
Hij werd te water gelaten om hem te behoeden voor je vaders gebod.
Ik ben de dochter van de Farao en dit
Hij zal in mijn huis worden opgevoed,
als de Prins van de Twee Landen.
Mijn moeder en haar moeder waren bij de Farao in dienst.
Ik kan niet toestaan dat een slavenzoon prins van Egypte wordt.
Dat zul je wel, Memnet.
Je zult hem zien lopen met het hoofd temidden van adelaars.
Je zult hem dienen zoals je mij dient.
Vul de ark met water. Zink het naar de stilte.
Hef je handen op, Memnet.
Wat je in de Nijl hebt begraven, zal in jouw hart begraven blijven.
Zweer het. - Ik zal stil zeggen.
De dag dat je die belofte breekt zal de laatste zijn die je ogen zien.
Jij zal de glorie van Egypte zijn,
Geweldig in woord en daad. Koningen zullen voor je buigen.
Jouw naam zal leven wanneer de piramiden tot stof zijn vergaan.
En...
omdat ik je uit het water haalde, zul je Mozes heten.
Hij kondigt zijn komst van verre aan, vind je niet, mijn zoon?
Zo'n populariteit bij het volk kan gevaarlijk zijn, Grote Sethi.
Voor wie, Ramses? Voor jou of voor mij?
Roem kan een prins tegen zijn Farao doen keren.
Jaloezie kan een broeder tegen zijn broeder doen keren.
Jaloezie is voor de zwakken.
Schoonheid is voor de sterken. Dat bedoel je.
Als u Nefretiri bedoelt, inderdaad, vader.
Is het haar schoonheid die je aantrekt,
of dat zij degene moet trouwen die ik aanwijs als mijn opvolger?
Ik ben de zoon van uw lichaam.
Wie anders zou uw opvolger kunnen zijn?
De man die het best Egypte kan regeren zal mij volgen.
Dat ben ik aan mijn voorvaderen verplicht... niet aan mijn zoons.
Dan zal ik u opvolgen. - Oh, ja?
Pas op dat ambitie niet met je wegloopt.
Ik zond Mozes om een stad te vernietigen. Hij triomfeerde.
Ik zond jou om een stad te bouwen. Waar is het?
Het zal verrijzen met de angst van de Hebreeuwse slaven die haar bouwen.
Maar één ding weet ik, vader...
geen namaakzoon zal ooit uw kroon bezitten...
of Nefretiri.
Is dat zo?
Degene die ik verkies zal mijn kroon bezitten...
en Nefretiri.
Volgens mij zie ik hem, Memnet.
Ja, ik kan hem zien.
Luister, Memnet. Luister.
De trompetten vertellen de wereld dat hij bij mij is teruggekeerd.
Hoor ze eens.
En al het geschreeuw wordt overstemd door het kloppen van mijn hart.
Hoor je, Memnet? Een hele stad roept zijn naam.
Ik hoor ze, Nefretiri.
Heer Mozes, Prins van Egypte,
zoon van de zuster van de Farao,
geliefde van de God van de Nijl,
Heerser van de massa's in het zuiden.
Welkom thuis.
Prins Mozes.
U bent gezegend, grote prins.
Hij heeft de trots van Ethiopië neergehaald.
Ouwe zemelaar.
Ik ben het met hem eens.
Moge uw naam geloofd worden op aarde,
zoals de zon wordt geloofd in het hemelrijk.
Welkom, zoon van mijn zuster.
We hebben gehoord hoe je lbis uit de Nijl hebt gehaald,
om giftige slangen te doden toen je de stad van Saba belegerde.
Moge mijn armen sterk blijven in uw dienst.
Wie is deze mooie, jonge god in het huis van de Farao?
Ik hoef je niet te zeggen hoe ik deel in de blijdschap over je terugkeer.
Dat hoef je niet, broeder.
Hoogheid, ik breng u Ethiopië.
Beveel hen te knielen voor de Farao.
Beveel wat je zelf overwonnen hebt.
Ik breng de koning van Ethiopië en zijn zuster in vriendschap,
als bondgenoot in de bewaking van onze zuidpoorten.
Mijn zoon heeft wijs gehandeld met u, Ethiopië.
Wees welkom als vriend.
Grote koning, ik vraag u slechts om één blijk van uw vriendschap.
deze groene steen van onze bergen...
dat ik hem mag schenken aan uw prins... want hij is aardig...
alsook wijs.
Het behaagt de goden dat een man geëerd wordt door zijn vijanden.
En zo'n mooie vijand.
Ontferm u over hen.
Goddelijke, hier is het totaal van de buit van Ethiopië.
Dragers.
Op de Nijl varen 20 schepen vol met de weelde die u hier ziet.
Stammen van ebbehout en takken van mirre, voor uw nieuwe huldestad.
lnderdaad een mooi huldebetoon, Mozes.
Maar ik heb geen nieuwe huldestad. - En u zult er geen hebben.
De slaven sterven liever dan voor u hun rug te buigen.
Waarom?
Zij geloven dat een verlosser hen zal bevrijden uit hun slavernij.
Een verlosser?
Die wordt al voorspeld sinds de heerschappij van mijn vader.
Nu gebruik je hem als excuus voor je falen.
Ik ben niet iemand die excuses maakt.
Als u aan mij twijfelt, laat Mozes de stad dan bouwen.
Nee. Hij probeert alleen Mozes bij je vandaan te houden, Sethi.
Of bij jou, misschien.
Ik denk dat onze hanen lieflijker zullen kraaien op een ander dak.
Kom allebei voor mij staan.
Wil jij je Farao vreugd doen, Mozes?
Uw wens is mijn wil. - Dan bouw jij mijn stad.
Een wijze beslissing. Een nobele taak.
Ramses, geloof jij dat deze verlosser een mythe is?
Wat ik geloof is niet van belang.
Waar het om gaat is dat de slaven in hem geloven.
Natuurlijk.
Dan zal ook jij naar Gosen gaan.
Kom erachter of deze verlosser een mythe of een man is.
Breng de mythe in een fles.
Als het een man is, breng hem dan in ketenen.
Laat het opgeschreven worden. Laat het worden uitgevoerd.
Je geur is als de wijn uit Babylon. Ik zou...
Maar jij bent de kroonprinses, en volgens de wetten van de Farao
kun je alleen een Farao trouwen.
Ik zal een Farao trouwen...
jou.
Dat zal Ramses niet leuk vinden.
Sethi misschien wel. Toen je weg was, hield ik jouw naam op zijn lippen.
Maar als je niet slaagt, zul jij een prins zijn in de provincie,
en ik de vrouw van Ramses.
Bouw een stad voor hem, en Sethi zal je niets meer weigeren.
Ik zal de stad bouwen uit liefde voor Sethi, niet voor Egyptes troon.
Maar ik ben Egypte.
De vlam die jij ontstak brandt dicht bij de troon.
Jouw tong graaft je eigen graf, Memnet.
Een overwinnaar die nu al overwonnen is?
Het eerste gezicht dat ik zocht en het laatste dat ik vind. Moeder.
Ik bedankte de goden voor je veilige terugkomst.
Maar ik geloof dat je in gevaar bent hier.
Bedwelmend gevaar, moeder.
Trouw haar als je kunt, zoon. Maar wordt nooit verliefd op haar.
Ik ben minder last dan de Hebreeërs van Gosen.
Gosen?
Genoeg gedronken. Breng de stenen en werk door.
Jij daar. Er zijn nog meer zwijnen die moeten drinken.
Laad de stenen weer op.
Hé, Waterlelie. - Mijn naam is Lilia.
Voor mij ben je een lelie en ik wil water.
Jozua...
Ik dacht dat je nooit zou komen.
Water voor liefde, meisje.
Heb je de hele Nijl nodig om je dorst te lessen?
Nee, slechts jouw lippen.
Voorzichtig, mijn liefste. De ogen van Dathan zien door steen.
Dathan is een gier die zich voedt met zijn eigen soort.
Als hij naar me kijkt ben ik bang.
Als hij je aanraakt, vermoord ik 'm.
Om zo 1000 anderen te doden?
Is leven in slavernij beter dan de dood?
Jozua, wij moeten de hoop niet verliezen.
God zal ons de verlosser zenden.
Hoop? Dathan zit elke hoop op de hielen.
Jij bent Dathan, de Hebreeuwse opzichter.
Hebreeuwse hoofdopzichter, oh, machtige.
Baka, de bouwmeester, zei dat ik op je kan vertrouwen.
Zijn gunst verwarmt mij.
Dat je zelfs je eigen moeder zou verkopen.
Wie ben ik om de bouwmeester tegen te spreken?
Waar is die zogenaamde verlosser die de Hebreeërs zal bevrijden?
Wie zal het zeggen, onsterfelijke prins?
Mij vertrouwen ze niet.
Maar je kunt erachter komen. - Zonder twijfel.
Je hebt de oren van een rat en de neus van een fret.
Om u van dienst te zijn, zoon van de Farao.
Voeg er de ogen van een wezel bij, en vind die verlosser voor mij.
Ouwe vrouw.
Meer vet onder de middensteen.
Joshabed! - Help me!
Hou de steen tegen.
Blijven trekken daar.
Joshabed zit klem. Hou de steen tegen.
Trekken. - Je zult haar vermoorden. Stop.
We gaan geen steen stilleggen voor een oude vrouw.
De zweep erover. Hou de beweging
Hou de steen tegen.
Houd rust.
Bevrijd de oude vrouw. - Jij zult sterven in de leeuwekuil.
Jozua! - Vraag de prins om genade.
Genade van Ramses?
Nee, van Prins Mozes, daar op het paviljoen.
Ga achter haar aan.
Hou haar tegen.
Hou die meid tegen.
Hou het watermeisje tegen.
Hou haar tegen.
Genade, Prins Mozes.
- Kom hier.
Genade? Wat heb je gedaan? - Niet voor mij, Heer Prins,
voor een slaaf die mij en Joshabed redde van de dood tussen twee stenen.
Een tere bloem verpletterd tussen blokken.
Hoe werd je gered?
Een steenhouwer sloeg de opzichter. - Daarvoor is er maar één straf.
Bloed maakt slechte specie. Kom.
Prins Mozes!
Weg jij.
Wou je de oude vrouw begraven in een stenen graf?
Oh nobele, 't raakte verstrikt.
Ik had de kracht niet mijzelf te bevrijden.
Op jouw schouder mag geen last meer rusten, oude vrouw.
God heeft mijn kracht vernieuwd en mijn lasten verlicht.
Hij had ze beter kunnen verwijderen.
Ze gebruiken de ouden om de stenen in te vetten, Heer Prins.
Als ze doodgaan is er niets verloren.
Ben jij een bouwer of een slager?
Als we stoppen voor elke vetvrouw die valt zal de stad nooit verrijzen.
Als de slaven niet gedreven worden werken ze niet.
Ze hebben gebrek aan voedsel.
Jij ziet er sterk uit. - Ik ben steenhouwer.
De Farao's willen hun beelden diep. - Weg die zweep.
Weet je dat op het slaan van een Egyptenaar de dood staat?
Dat weet ik.
En toch deed je het. - Om de vrouw te redden.
Wat is zij voor jou? - Een oude vrouw.
Heer Prins, de doodstraf.
Deze man heeft moed. Je spreekt niet als een slaaf.
God heeft de mens gemaakt. De mens heeft slaven gemaakt.
Welke god?
De God van Abraham, de almachtige God.
Als hij almachtig is, waarom houdt hij jou dan in slavernij?
Hij zal het uur kiezen van onze vrijheid en onze verlosser.
Dit is verraad. - Vrijheid willen is geen verraad.
Laat hem gaan.
Problemen met de slaven, broeder?
Niets dat niet verholpen kan worden met wat graan en een dag rust.
Een rustdag?
Wanneer je paarden moe zijn, wordt ze rust geschonken.
Wanneer ze honger hebben, eten.
Slaven trekken stenen. Mijn paarden trekken de nieuwe Farao.
Is er graan in Gosen? - Niets dat jij zou durven nemen.
De graanschuren van de tempel zijn vol.
Breng mannen met weegschalen en vrouwen met manden.
Zeker... grote prins.
Ik waarschuw je, Mozes. Het graan in de tempel is van de goden.
Wat de goden kunnen eten
zal niet vergaan in de buik van een slaaf.
Jij daar, terug waar je hoort.
Ik heb bevelen van de prins. Haal 100 vrouwen met manden.
Elisheba, neem je mand mee.
De weegschalen, volg me.
Uit de weg.
Open de luiken.
Uit de weg. Stap naar achteren.
Nou ja.
Oh goddelijke...
Daar.
Mijn jakhalzen houden je honden op afstand.
Honden op afstand zijn gevaarlijk.
Wanneer ze rechtop lopen en zich voeden met tempelgraan.
Jij komt steeds met petities tegen Mozes,
maar de stad verrijst en ik win,
dus val me niet lastig met onbenulligheden.
Voordat jouw stad klaar is zullen die onbenulligheden je verrassen.
Het leven is vol verrassingen.
En vandaag heb ik er een voor jou,
En Ramses.
Jij krokodil.
Driedubbel. Je hebt verloren. Ik laat je nooit meer winnen.
Jij dacht te winnen voor Mozes door tegen mij te verliezen.
Door lachjes en kuiltjes in de wangen kunnen kronen verloren gaan.
En geduld ook. - Dat van jou?
Zijn mijn jubileumplannen klaar?
Alles, behalve het trouwen van Ramses en Nefretiri.
Nee.
Ben je er zeker van dat het Ramses zal zijn?
Wie anders zou je op kunnen volgen?
Mozes natuurlijk.
Dankzij Mozes is er geen graan meer in de tempels.
Jij ziet er niet magerder van uit.
Jullie geven beiden graag advies. - Wil je dit aannemen.
Ik zal mijn eigen opvolger kiezen.
Heb je je hoofd verloren, liefste?
Jij zou me het hoofd van de jakhals brengen die de slaven zou bevrijden.
De slaven hebben geen verlosser nodig. Ze hebben Mozes al.
Is dat een raadseltje?
Hij geeft hen het graan van de priester en één rustdag per week.
Ze noemen het de dag van Mozes.
Hij maakt een god van zichzelf. - Ik heb 'm liever als man.
Jij hebt 'm liever als Farao.
Ben je bang voor Mozes? - Ja.
Ethiopië en Gosen zijn in zijn handen,
en jij zit ertussen.
Hij zal zijn slaven niet tegen mij opzetten. Ik ben zijn vader geweest.
Ambitie kent geen vader.
Mozes zou je net zo min kunnen bedriegen als ik.
Dat kan hij me vertellen als hij terugkomt.
Hij zal niet hier komen, vader. - Wat?
Ik heb jullie beiden ontboden.
Zijn antwoord is dat hij het te druk heeft met... andere zaken.
Hoor je dat? Andere zaken?
Mijn escorte. Ik rij met je mee, mijn zoon,
om te zien wat er in Gosen groeit; een stad of verraad.
Liegende adder. Jij zult jezelf vergiftigen
als je Sethi tegen Mozes probeert op te zetten.
Jij zet Sethi tegen mij op.
Vergeet niet, liefje, dat jij de vrouw bent van de volgende Farao.
Dat je van mij zult zijn, zoals mijn hond, mijn paard of mijn valk,
alleen ik zal meer van je houden en je minder vertrouwen.
Met mij zul je nooit doen wat je met Mozes hebt gedaan.
Ik ken jou, liefje.
Je bent een verraderlijke pauw met scherpe klauwen.
Maar je bent voedsel voor de goden en ik neem 't allemaal.
Niets van mij.
Dacht je dat mijn kus een belofte was van wat je zult krijgen?
Nee, pompeuze, 't was om je te laten voelen wat je niet zult krijgen.
Ik zal nooit van jou kunnen houden.
Doet dat er toe?
Je zult mijn vrouw zijn.
Je zult komen wanneer ik je roep.
En ik zal daar erg van genieten.
Of jij ervan geniet is aan jou.
Maar ik denk van wel.
Die helling belast de steen teveel.
We hebben meer zand nodig.
Ik neem 't risico, Baka. Er is niet veel tijd tot het jubileum.
Als de steen breekt breek jij misschien met haar.
Het blauwe teken gereed.
Het blauwe vaandel.
Blauw vaandel.
De schokdemper is klaar. - Groen vaandel.
Mannen met de hamers, klaar.
Mannen met de hamers, gereed. Maak het hoofdtouw los.
De mannen met de hamers zijn klaar.
Je bent niet blij mij te zien.
Jawel, grote Farao, maar ik heb belangrijk werk.
Rode vaandel gereed.
Dat zei Ramses.
Belangrijker dan het opvolgen van mijn bevelen.
U beval mij de stad af te maken. De steen moet nú worden verplaatst.
Rood vaandel.
Rood vaandel... slaan!
Die steen breekt zo. - Er zijn 2000 slaven aan de touwen.
Daar heeft uw de obelisk voor het jubileum.
Baka, zet 1000 slaven aan het zand,
net zolang tot de steen stevig staat.
Is de Farao blij?
Wel met de obelisk.
Maar niet met de beschuldigingen aan jouw adres.
Van wie?
Heb je de tempelschuren geplunderd? - Ja.
En je gaf het graan aan de slaven? - Ja.
En je gaf hen één van de zeven dagen rust?
Ja.
Deed je dat om hun gunst te winnen?
Een stad is gemaakt van tichelsteen, Farao.
De sterken maken er veel. De zwakken weinig.
En de doden geen enkele.
Genoeg beschuldigingen.
Oordeel over de resultaten.
De pylonen gedenken uw overwinning bij Kadish,
waar u de Amorieten versloeg.
Zijn ze hoger in Egypte? - Nergens in de wereld zijn ze hoger.
Met zoveel slaven zou je... een leger kunnen bouwen.
Maar ik heb een stad gebouwd.
Zestien leeuwen van de Farao zullen haar poorten bewaken.
Deze stad is tot Sethis glorie.
Zijn deze slaven loyaal aan Sethi, of aan jou, Mozes?
De slaven eerbiedigen hun god...
en ik dien slechts u.
Laat uw beeld mijn loyaliteit aan u voor duizenden jaren uitdragen.
Fantastisch.
Ramses?
En dit noem jij verraad?
Wie neemt nou met geweld een troon,
die hij met daden heeft verdiend?
Door dit en door Ethiopië
zal jouw naam naast die van mij staan op elke poort.
Die van jou, Ramses, zal nergens staan.
Naar mijn oordeel heb jij je broer valselijk beschuldigd.
Kom.
Grote Farao, hij is de zoon van uw lichaam.
Ik heb geen hulp nodig, Mozes, om wat van mij is vast te houden.
Ik beslis wat van jou is.
Kom met mij mee, Mozes.
Raak jij de troon kwijt omdat Mozes een stad heeft gebouwd?
De stad die hij heeft gebouwd zal mijn naam dragen.
De vrouw van wie hij houdt zal mijn kind dragen.
Zo zal het opgeschreven worden. Zo zal het worden uitgevoerd.
Ja. Voor de tempelceremonie.
Dit...
..is voor mijn huwelijksnacht.
Je zult het nooit dragen.
Waarom niet?
Ik heb je een meer onthullend kleed gebracht.
Zend ze weg.
Ga, weg, zodat ik kan horen wat deze zuurpruim te vertellen heeft.
Nou? Wat voor onheilstijding heb je vandaag?
Je bereidt je voor op een huwelijk dat nooit plaats zal vinden.
Je hebt teveel honingwijn op.
Ik sta niet toe dat Ramses en de Farao verraden worden.
Wat maakt het een slaaf uit welke Farao regeert?
Dertig jaar lang heb ik niets gezegd.
Nu roepen alle koningen van Egypte vanuit hun graven:
'Laat niet een Hebreeër op onze troon.'
Wat bedoel je?
Ramses heeft het bloed van koningen.
Mozes ook. - Hij is lager dan stof.
Geen drup koninklijk bloed vloeit door zijn aderen.
Hij is de zoon van Hebreeuwse slaven.
Ik laat jou in zoveel stukjes scheuren
dat zelfs de gieren ze niet zullen kunnen vinden.
Wie heeft deze leugen gezaaid? Ramses?
Ramses weet het niet... nog niet.
Herhaal dit tegenover Bithiah.
Bithiah haalde een slavenkind uit de Nijl,
en noemde hem zoon en prins van Egypte,
de ogen sluitend voor de waarheid en de pijn van een lege schoot.
Waren jullie tweeën alleen?
Een meisje leidde mij naar de Hebreeuwse Joshabed,
zodat het kind gezoogd kon worden door zijn echte moeder.
Pas op, ouwe kikker.
Je kwaakt teveel tegen Mozes.
Zou jij je bloed met dat van slaven vermengen?
Hij zal mijn man zijn. Ik wil geen ander.
Gebruik dan dit om je eerstgeborene mee te omwikkelen.
Gescheurd van een Levietenkleed.
Het is de doek waarin Mozes gewikkeld was.
En jouw doodskleed.
Denk je dat het mij kan schelen wiens zoon hij is?
Ramses kan het wat schelen. - Je zult het hem niet meer zeggen.
Nefretiri?
Nefretiri! Sluit je je deuren om van een prins een bedelaar te maken?
Ik ben het die bedelt, Mozes.
Bedelend opdat jij mij in mijn armen houdt.
Jij bent geen bedelaarster, mijn liefste.
Je bent een overwinnaar en ik je gevangene voor het leven.
Eén leven is niet half genoeg.
Jij zal de koning van Egypte zijn,
en ik je voetenbankje.
Een man die zo dom is jou als voetensteun te gebruiken,
is niet wijs genoeg om Egypte te regeren.
Prinses. Raven hebben een zwarte veer voor uw deur gelegd.
Wie kan...? - Hou de wereld buiten.
Excuseert u mij, hoogheid.
De oude zuster, Memnet. - Ik wil niets horen.
Wat is er met Memnet?
Ze is dood. Ze moet van het balkon zijn gevallen.
Ik wil geen ongelukkige zaken meer horen vannacht. Ga weg.
Oude Memnet moet duizenden keren over dat balkon zijn gelopen.
Wat geeft de dood van één slaaf?
Zij was je trouwe dienaar.
Kan iemand die zo rijk is in liefde zo arm zijn in medelijden?
Wat voor een vrouw houdt mij gevangen?
Een die van je houdt en je niet wil verliezen.
Een die je vrouw zal zijn. Niets ter wereld kan dat veranderen.
Noch Ramses' prinselijke leugens, noch Memnets duivelse leugens.
Memnet heeft altijd gemopperd. Waarom maak je je daar nu druk om?
Omdat ze tegen jou mopperde.
Laat haar dreigementen met haar begraven worden.
Kijk... de nacht is een sterrenkrans,
en het donker een kleed van vergetelheid.
Laat ons erin delen. We zullen de maan gebruiken als scepter.
Een Hebreeuws kleed. - Memnet heeft het laten vallen.
Memnet was niet Hebreeuws. Waarom bracht ze dit hier?
Ik weet het niet. - Je weet het wel.
Vertel het mij.
Ze ging het naar Ramses brengen om jou te vernietigen.
Hoe zou Ramses mij kunnen vernietigen met een stuk stof?
Waarom vraag je mij uit, Mozes? Wat kan het je schelen? Ja.
Ik heb haar vermoord. Wat dan nog? Honderden slaven sterven elke dag.
Het is vergeten. - Dat is het niet.
Wat heeft dit met mij te maken? - Voor ons maakt het niets uit.
Hoe zou het iets uitmaken?
Een kind was erin gewikkeld.
Wat voor kind? - Bithiah nam het uit de rivier.
Memnet was bij haar.
Wie was het kind?
Memnet is dood. Niemand hoeft te weten wie je bent. Ik hou van je.
Ik vermoord iedereen die tussen ons komt.
Waarom doodde je voor mij?
Als je van me houdt, lieg dan niet. Wie was het kind?
Hou me in je armen.
Hou me vast... dicht tegen je aan.
Je werd niet als Prins van Egypte geboren, Mozes...
maar als zoon van Hebreeuwse slaven.
Geloof je dat?
Ik geloof alles wat jij me wilt doen geloven.
Zeg dat het niet waar is en ik geloof
Liefde kan de waarheid niet verdrinken, Nefretiri.
Je gelooft het, anders had je Memnet niet vermoord.
Ik hou van je. Dat is de enige waarheid die ik ken.
Had dit kind van de Nijl een moeder?
Memnet noemde haar Joshabed.
Ik zal het aan Bithiah vragen.
Hoe kun je aan mij twijfelen?
Toen ik je vasthield bij je eerste passen, twijfelde je niet aan me.
Het is een kwade leugen door Ramses gefabriceerd.
Moeder, is dit een fabricage van Ramses?
Het woord van je moeder tegen een kleed dat Memnet heeft gevonden?
Hoe wist je dat het Memnet was?
Wie anders. Memnet zoogde Ramses.
Ze zal betalen voor haar leugens.
Ze heeft al betaald. - Is ze dood?
Door toedoen van Nefretiri.
Stop je angsten en argwaan nu weg,
Jouw wens zal tenslotte wet zijn in Egypte,
wanneer je tot koning gekroond ben.
Memnet had het over een Hebreeuwse vrouw genaamd Joshabed.
Heb je haar gekend?
Nee.
Het was jouw gezicht dat ik zag boven
de enige moeder die ik ooit heb gekend.
Waar ik ook geleid wordt en wat ik ook moet doen,
Ik zal altijd van u houden.
Mijn wagen. Ik rij naar Gosen.
Een wagen in Gosen?
Weet je wie ik ben? - Het is lang geleden, hoogheid.
Wie zijn zij?
De kinderen van mij die nog over
Ik moet je alleen spreken.
Waarom heb je...?
Waarom ben je hier gekomen? - Omdat Mozes hiernaartoe komt.
Mijn zoon?
Nee, mijn zoon. En dat is alles wat hij moet weten.
Mijn lippen mogen hem ontwijken, maar mijn ogen zullen dat niet kunnen.
Je zult Gosen vandaag verlaten.
Wij zijn Levieten, de herders van lsraël. Wij kunnen niet weg.
Wil je alles van Mozes geven wat ik hem heb geschonken?
Wil je alles wat ik heb gedaan tenietdoen?
Ik heb Egyptes troon binnen zijn bereik gebracht.
Wat heb jij hem te bieden? - Ik bood hem het leven.
Ik gaf hem liefde. Was het jouw hand die zijn tranen droogde?
Was het jouw hart dat naar hem hunkerde?
Ja, mijn hart hunkerde naar hem.
Mijn armen hunkerden ernaar hem vast te houden,
maar ik durfde niet eens de zoom van zijn kleed aan te raken.
Mijn erfenis had hem slechts ellende gebracht,
armoede en de zweep.
Nee, ik zal hem niet van je wegnemen,
noch de glorie en rijkdom die je hem gaf.
Je zult hiervoor beloond worden.
Jij en je familie zullen vannacht uit Gosen worden gehaald.
Waar je me ook heen stuurt...
als Abrahams God een doel heeft voor
zal hij het te weten komen en het vervullen.
Kom, pak je spullen. Ik zal zorgen dat het je aan niets ontbreekt.
Jij en je kinderen zullen vrij zijn.
Heeft mijn moeder vergeten dat alleen de Farao een slaaf kan bevrijden?
Kom niet binnen. Er heerst hier verdriet.
Troost u het, mijn moeder?
Ik ben je gevolgd om deze vrouw te vinden, Joshabed...
U bent de vrouw die klem zat tussen de stenen.
Totdat u kwam. - Mijn zoon, als je van me houdt...
Ik hou van je, moeder, maar ben ik je zoon?
Of de uwe?
Nee, mijn zoon ben je niet.
Als je gelooft dat mannen en vrouwen als meutes zijn,
die moeten worden gedreven met de zweep.
Als je buigen kunt voor idolen van steen,
en gouden beelden van beesten...
dan ben je niet mijn zoon.
Mijn zoon zou een slaaf zijn...
zijn handen vervormd en gekloofd van het werk in de steenkuilen,
zijn rug getekend door de zweepslagen van de toezichter,
maar met in zijn hart de geest van de levende God.
Zijn die littekens en kloven de prijs van de gunst van deze God?
Deze god is de hoop van de hopelozen. Jouw plaats is in de paleishal.
Jij bent op gouden vleugels naar de zon gedragen.
Je hoort bij mij, bij Nefretiri, bij Sethi, allen die je liefhebben.
Hebben de hopelozen minder lief?
Zul je zweren in de naam van deze god,
dat je niet mijn moeder bent?
Wij kennen Zijn naam niet eens.
Kijk mij dan in de ogen en zeg me dat je niet mijn moeder bent.
Mozes, ik kan het niet.
Ik ben je broer, Aäron.
Ik ben Mirjam, je zuster.
Ik ben je broer, Mozes. - Nee. Maak je klaar om te gaan.
Ze vertrekken. Het geheim vertrekt met hen.
Niemand hoeft de schande te kennen. - Schande?
Wat is er voor verandering in mij?
Egyptisch of Hebreeuws, ik ben nog steeds Mozes.
Dit zijn dezelfde handen, dezelfde armen,
hetzelfde gezicht als enkele ogenblikken geleden.
Een ogenblik geleden was je haar zoon, de kracht van Egypte.
Nu ben je van mij, een slaaf van Egypte. Schaam je je daar niet voor?
Ik voel geen schaamte.
Hoe kan ik mij schamen voor de vrouw die mij gebaard heeft?
Of het ras waar ik uit voortkom? - God van mijn vaderen.
Mozes, wat ga je nu doen?
Dit is de bond die mij bindt...
hier zal ik blijven.
Mozes... - Om te begrijpen wat ik ben,
waarom een Hebreeër...
of wie dan ook, slaaf moet zijn.
Leg jullie spullen terug. Jullie zullen niet vertrekken.
Mozes...
heeft zij meer voor je gedaan dan ik?
Zal het leven dat zij jou gaf
meer waarde hebben in slavernij?
Kan gerechtigheid niet beter gediend worden op een troon,
waar allen profijt zullen hebben van je goedheid... en je kracht?
Ik weet niet welke kracht mijn weg uitstippelt...
maar mijn voeten staan op een pad dat ik moet volgen.
Vergeef mij, Bithiah.
God van onze vaderen,
die een eind heeft aangewezen aan lsraëls slavernij,
van alle moeders in het land ben ik gezegend...
want mijn ogen hebben uw verlosser aanschouwd.
Gij zult de os niet muilkorven, die het koren heeft getrokken,
voor het stro van de stenen van Egypte,
noch de armen sparen die eindeloos het graan in de wind hebben gewand,
om het kaf van het koren te scheiden,
koren, onverstoorbaar gedragen op de schouders van eindeloos veel slaven,
vanaf de overladen Nijlboten naar de krioelende kade.
Eindeloos sjokken zij onder de korenschoven,
eindeloos komen zij terug voor meer.
Een gouden oogst voor de dorsers,
graan om de meesters te voeden,
bitterheid om de slaven te voeden,
en stro om de steenkuilen te voeden,
gedragen op de ruggen van vrouwen,
naar de eindeloze vallei van ploeter en kwelling,
mijl na mijl.
Een hel van besmeurde lichamen,
waar de voeten van de malers klei en stro mengen
tot het materiaal voor de stenen van de Farao,
met overal de zweep van oplettende opzichters,
klaar om de ruggen van de vermoeiden te pijnigen.
Bladen die stro vermalen.
Houwelen die het klei vermalen.
Een eindeloze cyclus van eentonigheid.
Van de voeten van de mengers,
tot de handen van de baksteengieters,
beweegt een constante stroom modder, zaad van hoge steden,
dag na dag, jaar na jaar, eeuw na eeuw.
Slavernij zonder rust, geploeter zonder beloning.
Dit zijn de kinderen van misère,
de gekwelden, de hopelozen, de onderdrukten.
En hij begaf zich onder zijn broeders en zag hun last.
Watermeisje.
Hier is water, schat.
Dat is een moeilijke dans van jou, oude man.
Wij dansen die al 400 jaar lang.
Een grimmige muziek.
En de enige verlosser die tot ons is gekomen is de dood.
Aan het werk, balkende ezels.
Jij bent nieuw in de kuilen.
Je rug is ongetekend.
Je brengt een warme lach samen met het koele water.
Mijn lach is voor een steenhouwer.
Het water is voor jou. - Ik dank je.
Je stem klinkt bekend.
Ben je...? - Een van de velen met dorst.
Jij daar.
Kom hier.
Dat is Baka, de bouwmeester.
Roept hij mij of jou? - Jij, watermeisje. Ik heb dorst.
Hij is niet dorstig naar water.
Schoonheid is slechts een vloek voor onze vrouwen.
Water, oh, nobele. - Wijn, de wijn van schoonheid.
Wat voor schoonheid kan mijn heer vinden in de modderkuilen?
De lotusbloem groeit in het grijze modder van de Nijl.
Zij is een goeie huisslaaf. - Neem mij niet van mijn volk.
Er zal gevaar dreigen.
Gevaar van zulke lieflijke handen?
Er zijn andere handen, sterk genoeg om te doden.
Onze modderbloem heeft een doorn.
Alstublieft, Heer Baka, ik smeek u...
Tranen...
Wanneer je gebaad zult zijn in geurend water,
wanneer je ledematen gestreeld zullen zijn met zoete oliën,
en je haar gekamd met sandelhout,
dan zal er geen tijd meer zijn voor tranen.
Zij is u niet waard. Laat mijn ogen...
Jouw ogen moeten de verlosser zoeken, Dathan. Breng het meisje.
Moge de hand van God hem neerslaan.
Dans, modderpadden, dans.
U doet onze lichamen rotten en steelt hoop uit onze ziel.
Moet u ook nog onze vrouwen beschamen en bevuilen?
Dans, mekkerende geit.
Wij zijn geen dieren, wij zijn mensen, gemaakt naar Gods evenbeeld.
dit zal je beeld veranderen.
Dans, jij.
Pak dat stromes.
Laat hem, of je zal met hem worden vermoord.
Ik laat geen man sterven in de modder.
Dank je, mijn zoon.
Maar dood is beter dan slavernij,
want mijn dagen zijn geteld en mijn gebed is onbeantwoord gebleven.
Wat voor gebed, oude man.
Dat ik voor mijn dood nog de verlosser zou mogen zien,
die alle mensen naar de vrijheid zal leiden.
Welke verlosser kan de macht van de Farao breken?
Modderdragers, gooi dat karkas voor de gieren.
Jij, neem z'n plaats.
En dans het stro de modder in, honden.
Aan de kant, maak ruimte.
Maak een pad vrij.
Kom op, terug, uit de weg.
Ik heb nog een roeier nodig voor mijn schip, een sterke slaaf.
Uw woord is onze wil. - Die grote daar.
Jij!
Nee, die niet. Die hele vieze, daar.
Ja, die. Hij is wat ik zoek.
Jij!
Uit de kuil.
Uit de weg. Terug aan 't werk.
Maak een pad vrij.
Doorwerken.
Eerste vriend van de Farao, bewaarder van het koninklijk zegel,
Prins van Memphis, Prins van Thebe,
geliefde van de Nijlgod, overwinnaar van Ethiopië,
generaal van generalen,
aanvoerder van de Egyptische massa's,
een man van modder.
Is dat wat je wilt? Een slaaf zijn?
Waarom kniel je dan niet voor de voeten van een prinses?
Ik ben bang dat de modderkuilen mijn knieën verstijfd hebben, koninklijke.
Zal ik de wachten dan maar weer roepen?
Denk je dat zij ze kunnen buigen? - Oh, Mozes toch.
Koppige, geweldige, lieflijke idioot.
Ik kniel niet voor een prinses.
Nee. Je knielt voor een vrouw
die zich dag en nacht zorgen heeft gemaakt sinds jij verdween.
Wat is er in de modderkuilen dat je van mijn armen weg kon houden?
Mijn volk.
Moet je je in je volk wentelen, naar ze stinken?
Als zij bevlekt zijn dan is het met de modder van slavernij.
Als zij stinken dan is het naar ongerechtigheid.
Kom terug naar het paleis. - En Sethi niets vertellen?
Van dat ik een Hebreeër en een slaaf ben?
De waarheid zou zijn arme, oude hart breken,
en Bithiah verbannen of de dood inzenden.
Hou op de schreeuwen van je mensen te horen.
Hun god hoort hen ook niet.
Zal Ramses het horen als hij Farao is?
Nee. Hij zal ze vermalen tot het klei dat zij gieten,
en hun werk verdubbelen.
En ik dan? Denk 's aan mij als zijn vrouw.
Wil je mij in Ramses z'n armen zien?
Nee.
Kom dan terug bij me.
Mozes. De goden hebben je gemaakt voor grootsheid.
De pracht van je naam zal langer duren dan de piramiden.
Als Farao kun je je mensen bevrijden, en welke god dan ook aanbidden,
als ik jou maar mag aanbidden.
Ik zal tot je komen op de dag van Sethis jubileum.
Kom nu.
Nee, mijn liefste.
Eerst moet ik nog de bouwmeester bezoeken.
Nee,
rood past niet bij de het goud.
Mijn ogen zijn ergens anders beter van dienst, Heer Baka.
Voordat je gaat, laat ze zien wat jij onwaardig achtte.
Wie laat zo'n schoonheid ontsnappen?
Wie laat zo'n bloem ongeplukt?
Jij kan slechts modder zien, Dathan, dus pak haar vieze kleren op en ga.
Ga, jullie allemaal.
Wist je dat deze jurk is geweven
van de baarden van schelpdieren?
Laat mij naar huis gaan. - Je bent thuis.
Hier, proef dit.
Het bloed van de druiven van Thracië, de wijn van de liefde.
Geen wijn kan mijn liefde veranderen.
Dan zal jouw liefde mijn wijn zijn.
Brand in het wagenhuis!
Het wagenhuis.
Wachters. Breng water naar het dak.
Dathan, neem de leiding. Wachters, volg hem.
Trek het uit de schuur.
Trek 't weg van 't huis.
Nee, jouw vleugels mogen niet schroeien, tenminste niet daaraan.
Jozua! - Rennen. De weg is vrij.
De bouwmeester zal je niet volgen.
Jij ook niet, steenhouwer.
Bind hem tussen de pilaren.
Zorg dat zijn armen goed gestrekt
Je zal staande sterven, steenhouwer.
En nu het meisje achterna.
En kom niet terug zonder haar.
Jij, stomme idioot.
Ik had haar slechts even gehouden.
Ze zou bij je terug zijn gekomen, waardiger, zeg maar.
En naar wie moet ik Lilia nou terugsturen?
Jij zult er niet meer zijn, Jozua.
Je hebt gezien hoe ik mijn wagen bestuur.
Ik kan een vlieg van het oor van een paard slaan,
zonder het ritme van zijn galop te breken.
Je hebt mij mijn zweep zien gebruiken.
Je geeft geen kik, Jozua.
Maar dat zul je wel.
Je zult schreeuwen om de genade van de dood.
Op een dag zul je luisteren naar de schreeuw van slaven.
Dit is niet die dag, Jozua.
Jij houdt je tong bijna zo goed als ik mijn geduld.
Zonde om zo'n sterke steenhouwer te doden.
Dood brengt dood, Baka. - Wie ben jij?
Degene die vraagt met welk recht jij een slaaf doodt.
het recht van een meester.
Dood mij, beenhouwer. - Mozes.
Waarom heeft u dit gedaan?
Waar is Lilia? - Weg.
Waarom gaat u als slaaf gekleed?
Waarom doodt de prins van Egypte de bouwmeester
om een Hebreeër te redden?
Ik ben een Hebreeër.
God van Abraham. Vierhonderd jaar hebben wij gewacht.
De soldaten van de Farao zullen zo lang niet wachten.
De Almachtige heeft onze roepen gehoord.
Jij bent de uitverkorene.
Ik weet niets van jullie god. - Hij weet van jou.
Hij heeft jou tot ons gebracht. Je kunt ons niet in de steek laten.
Jij zult ons verlossen. De vinger van God wijst jou de weg.
Waar werd z'n lichaam gevonden? - Begraven in het zand, koninklijke.
Dit is het mes van Baka.
Het lichaam had geen steekwond.
Baka was sterk. Het moeten sterke handen zijn geweest die hem braken.
De slaaf, Jozua, is steenhouwer.
Vind deze Jozua.
Jozua doodde de bouwmeester niet.
De rat spreekt die mijn oren zou
Teveel oren doen de rat zwijgen.
Weg, jullie allemaal.
En? Wie doodde hem?
Ik ben arm, oh, genereuze. Wat ik u breng is waardevol.
Ik heb je veel betaald en je hebt me niets gebracht.
Nu breng ik u de wereld, echte zoon van de Farao.
Je biedt me de wereld, maar je kunt mij niet eens de verlosser brengen.
Wie heeft Baka vermoord?
De verlosser. - Ga je woordspelletjes spelen?
Nee, Heer Prins.
En de moordenaar is nu naar een ver land gevlucht?
Nee, Heer Prins.
Noem hem dan.
Eén die zichzelf tot prins heeft gemaakt en over ons oordeelde.
Als hij wist dat ik hier was, zou hij mij doden.
Ik verhang je als je niet opschiet.
Er zijn er die veel over zouden hebben voor wat ik heb gezien.
Onderhandel je met mij als op de markt?
Nee, ik zal niet onderhandelen. Hier is uw geld.
Maar voor tien talenten goud geef ik u Egyptes rijkdommen.
Geef mij mijn vrijheid en ik geef u de scepter.
Geef mij Lilia en ik geef u de prinses die u begeert.
Geef mij dit huis en ik geef u de troon.
Geef mij alles wat ik vraag...
of laat mij gaan.
Ik zal je meer geven dan je vrijheid.
Ik zend je naar waar je thuishoort.
Ik hoor thuis in uw dienst, oh, glorieuze.
Goed dan.
Ik zal met je onderhandelen.
Als wat je mij geeft mij bevalt, zal ik je je prijs betalen.
Zo niet, dan geef ik je de punt van dit lemmet. Goed?
Afgesproken.
De verlosser...
is Mozes.
Gebruik je laatste adem om me uit te leggen waarom een Egyptenaar
de Hebreeërs zou verlossen.
Mozes is geen Egyptenaar.
Hij is een Hebreeër.
De zoon van slaven.
Ik zal je prijs betalen.
Ik hoor, mijn tijgerlelie, dat men weddenschappen op mij afsluit.
Twee gouden debers op één. - Ik zette er zelf vijf in.
Je zult verliezen als Mozes mij nog langer laat wachten.
Ik verdubbel de inzet. Ik kijk uit naar Mozes, jij kijkt naar de dans.
Terwijl jij wacht om Mozes te eren, eer ik het jubileum van Sethi...
met een geschenk.
Een vreemd geschenk.
U zei mij u de verlosser in een fles te brengen, als hij een mythe was.
De fles is leeg. - Ja, omdat hij geen mythe is.
Heb je zulk een man gevonden. - Ja, vader.
Temidden van bedrog en verraad,
met het bloed van de bouwmeester aan zijn handen.
Zal ik hem voor de Farao laten leiden?
Gebied hem.
Breng de Hebreeër binnen. - Breng de Hebreeër binnen.
Grote farao,
ik sta in de schaduw van uw gerechtigheid.
Wiens werk is dit.
Ik waarschuwde u voor zijn bedrog.
Bedrog? - Oordeel of ik de waarheid sprak.
De kwade ster voorspelde het;
de vernietiger van Egypte en de verlosser van slaven.
Dit is onmogelijk. Een prins van Egypte.
Hij is geen prins van Egypte. Hij is niet de zoon van uw zuster.
Hij is de zoon van Hebreeuwse slaven.
Spreek...
mijn zoon.
Ik ben de zoon van Amram en Jochebed. Hebreeuwse slaven.
Broeder, ik was het die je bedroog, niet Mozes.
Hij was slechts een kind. - Laat me.
Ik zal je gezicht nooit meer zien.
Mozes... kom naderbij.
Het maakt mij niet uit wie of wat je bent, maar...
ik wil uit je eigen mond horen dat je geen verrader bent,
dat je deze mensen niet tegen mij zult opzetten.
Vertel het mij, Mozes. Ik geloof je.
Ik ben niet de verlosser die u vreest.
Er is meer dan een man voor nodig om ze uit slavernij te bevrijden.
Daar is een god voor nodig.
Maar als ik ze zou kunnen bevrijden,
dan zou ik dat doen.
Wat heeft je tegen mij gekeerd?
Vanaf het moment dat mijn zuster je hier binnen bracht, hield ik van je,
voedde ik je op, plaatste ik je boven mijn zoon,
omdat ik in jou...
waardigheid en grootsheid zag, verheven boven anderen.
Geen zoon had meer van u kunnen houden dan ik.
Waarom dwing je mij dan je te vernietigen?
Welk kwaad heeft dit jou aangedaan?
Het kwaad dat mensen hun broeders tot lastdieren maken
om te lijden als slaven in stomme vrees.
Ontdaan van ziel, hoop en geloof,
omdat ze van een ander ras zijn, een ander soort.
Als er een god bestaat, dan heeft hij dit niet zo bedoeld.
Wat ik heb gedaan, daar werd ik toe gedwongen.
Het zij zo.
Wat ik nu doe...
daar wordt ik toe gedwongen.
Nee, nee.
Ramses...
Egypte zal van jou zijn.
Luister naar wat ik zeg, Ramses.
Wanneer ik de rivier van de dood zal oversteken, zul jij Farao zijn.
Verhard jezelf jegens je onderdanen.
Hecht geen vertrouwen aan een broeder.
Heb geen vriend.
Vertrouw geen vrouw.
Ik heb de hulpelozen beschermd,
en de wees gevoed.
Hoogheid.
Maar hij die mijn brood at en mij vader noemde...
zou tegen mij rebelleren.
Welke dood bestem je voor hem.
Ik kan het niet uitspreken.
Laat het zijn zoals je wenst.
Ik zal niet leven als jij moet sterven.
Aan de voeten van een Hebreeuwse slaaf is niet de plek
voor de aanstaande koningin van Egypte.
Neem hem mee.
Kijk niet naar de verrader.
Laat de naam van Mozes verwijderd worden van elk boek en tablet.
Verwijderd van elke poort en obelisk.
Verwijderd van elk monument in Egypte.
Laat de naam van... Mozes...
ongehoord en onuitgesproken zijn...
uitgewist uit de menselijke herinnering,
voor altijd.
Nee, Mozes.
Ik zal haar helemaal bezitten.
Denk je dat als je in mijn armen bent,
dat je zijn gezicht zult zien?
Ja. Alleen maar zijn gezicht.
Ik heb je verslagen in het leven. Jij zult me niet verslaan met je dood.
De doden worden niet verteerd in de woestijn van verlangen.
Zij lijden niet aan de dorst naar
of strompelen blind naar een fata morgana van een verloren liefde.
Maar jij, Hebreeër, zult al deze dingen ondergaan... door te leven.
Je laat hem leven. - Ik maak van hem geen martelaar.
Geen fantoom zal tussen ons komen in de nacht.
Ja, mijn liefste, ik laat hem leven.
In de dood zou alleen jij hem bezitten.
Van waarheen ik hem stuur is er geen weg terug.
En je zult nooit weten,
of hij vergetelheid gevonden heeft in de armen van een andere vrouw.
Kijk naar elkaar voor de laatste maal.
Kijk, voor het eerst, naar de gouverneur van Gosen.
Dathan, mijn broer, de Heer is je goed gezind.
Ik heb liever de dankbaarheid van de
Dichterbij.
Ja, heel mooi.
Niet die paarse bloem.
De puurheid van wit...
zal het blozen van je wangen verkoelen.
Laat ons alleen, allemaal. Jij ook, broeder.
Ga door met spelen, maar binnen.
Ja, zo is het beter.
Een bloem achter een bloem.
Dathan, als je God vreest, laat mij dan gaan.
Ik ben op deze plek, meisje, omdat ik geen geloof hecht,
aan een woestijngod en zijn modderprofeet.
Ik ben hier omdat ik dieper boog voor de Egyptenaren.
Nu buigen de Egyptenaren voor mij.
Jozua wilde je.
Baka wilde je.
Maar nu ben je van mij.
Een geschenk van Ramses aan Zijne Hoogheid.
Ik zal diep voor je buigen, Dathan.
Ik zal mijn handen rauw werken voor
Maar alsjeblieft...
beschaam mij niet voor de ogen van de Heer.
Jouw Heer is de gouverneur van Gosen.
Wat maakt dat uit voor mijn schaamte?
Geen verschil voor jou,
Maar voor een veroordeelde slaaf zoals Jozua...
kan het verschil zijn tussen dood op de speerpunten,
en leven in de kopermijnen van Sinaï.
Wat zou je over hebben voor de genade van Zijne Hoogheid?
Alles, Dathan.
Alles.
Jozua zal je eeuwig dankbaar zijn...
mijn kleine modderbloem.
Zijn lot is beter dan wat Mozes wacht.
De slaaf die koning zou zijn.
Kapitein. Het staatskleed.
Zijn Hebreeuwse moeder bracht dit naar de gevangenis voor ze stierf.
Dit is beter als bescherming.
Je zult een scepter nodig hebben.
Geef me de schandpaal.
Hier is je koningsscepter,
en hier je koninkrijk...
met de schorpioen, de cobra en de hagedis als je onderdanen.
Bevrijd ze, als je wilt. Laat mij de Hebreeërs.
Geef de prins van lsraël één dagrantsoen brood en water.
Eén? Het kost vele dagen deze woestenij over te steken,
als dat al mogelijk is.
Ik vertrouw je toe aan je Hebreeuwse god zonder naam.
Als je sterft zal het door zijn hand zijn, niet die van mij.
Vaarwel, jij die eens mijn broeder was.
In de verzengende woestenij,
loopt de man die ooit met koningen liep, nu alleen.
Weggerukt van de top van koninklijke macht,
ontdaan van rang en aardse weelde,
een verlaten man zonder land en zonder hoop.
Zijn ziel in beroering, als de hete winden en het opgewaaide zand,
die hem striemen als de zweep van de werkopzichter.
Hij wordt voortgedreven, alsmaar voort,
door een onbekende god,
naar een ongezien land.
In de gesmolten woestenij van zonde,
waar granieten wachters staan als torens van levende dood,
om zijn weg te versperren.
Elke nacht brengt hem de zwarte omarming van eenzaamheid.
In het beschimpend gefluister van de wind
hoort hij de weerklinkende stemmen van het donker.
Zijn gemartelde geest vraagt zich af of het de herinnering is aan triomf,
of een voorspelling van de rampen die nog komen...
of dat de hete woestijnadem zijn reden tot waanzin heeft versmolten.
Hij kan de brandende kus van dorst op zijn lippen niet lessen,
noch schaduw vinden van de blakende furie van de zon.
Overal om hem heen is verlatenheid.
De kracht die hem beweegt kan hij niet eren noch vervloeken,
want hij weet niet waarvandaan die komt.
Erachter komend dat het erger kan zijn te leven dan te sterven,
wordt hij gedreven naar de brandende tafel van de woestijn,
waar heilige mannen en profeten gewassen en gezuiverd worden,
voor Gods grote doel.
Totdat, uiteindelijk, aan het eind van menselijk vermogen,
bijtend in het stof waar hij uit voortkomt,
het metaal klaar is voor de handen van de Schepper.
En hij vond kracht in een palmboom volgeladen met fruit,
en levenschenkend water van de bron van Midian.
Waren schapen maar mannen. - Ongetrouwde mannen.
Kun je aan niets anders denken? - Ik weet niet. Nooit geprobeerd.
Je had je nagels niet hoeven lakken. Er is van hier tot Horeb geen man.
Wat zie je, Zippora? - Waar kijk je naar?
Een man. - Wat?
Eentje maar? - Is hij knap?
Kijk, z'n sandalen. - Egyptenaar.
Zijn kleed is niet Egyptisch. - Wat maakt het uit.
Hij heeft veel dadels gegeten. - Is dat gevaarlijk?
Weet je zeker dat ie leeft? - Ik hoop 't.
Kijk. Nu hebben we echt problemen.
Amalekieten.
Ik zal met ze praten. - Praten? Grijp een steen.
Dat is ons water. - Uit de weg, meid.
Dit is de bron van Jetro, onze vader. Jullie hebben niet het recht...
Onze geiten kennen je vader niet.
Jetros teken staat op de muur. - Ze kunnen niet lezen.
Wij ook niet.
Hij is de sjeik van Midian. - Laat hem dan zonen voortbrengen.
Laat degenen die het water hebben opgehaald voorgaan.
De vreemdeling is wijs... en sterk.
Drijf uw geiten terug totdat de schapen water hebben gehad.
We moeten water halen en het stof van uw voeten wassen.
Laat me eerst zijn sandalen uitdoen.
Nog nooit had een verloren schaap zo veel herders.
We hebben geen handdoek. - Mijn sluier volstaat.
Laat mij het water gieten.
Wordt ik gebaad of verdronken? - Ik hou 't wel vast.
Is het waar dat Egyptische meisjes hun ogen beschilderen?
Ja. Maar weinigen hebben zulke mooie ogen als jij.
En wie... wie is de dappere die opstond tegen de Amalekieten?
Dat is Zippora. Zij is de oudste.
Aangezien jullie de vreemdeling al onder elkaar hebben verdeeld,
zal ik om een welkom voor hem vragen.
Onze vader is Jetro. - Hij is de sjeik van Midian.
Kracht zij met je, vreemdeling.
Ik ben Mozes. Zoon van Amram en Jochebed.
Gezondheid, voorspoed en leven zij met u, Jetro van Midian.
Zippora vertelde mij over je vriendelijkheid.
Laat ons het brood breken terwijl zij het vlees brengt.
Je komt van verre.
Van Egypte. - Door de woestijn? Lopend?
Hij die geen naam heeft, moet je wel geleid hebben.
Geen naam? Kennen jullie Bedoeïenen de god van Abraham?
Abraham is de vader van vele naties.
Wij zijn de kinderen van lsmaël, zijn eerstgeborene.
Wij zijn de dienaars van God.
Mijn volk kijkt naar hem op voor verlossing.
Maar zij leven nog steeds in slavernij.
Morgen gaan wij naar de hoge weiden aan de voet van Gods heilige berg.
Het zou een eer zijn voor mijn tent wanneer je meeging.
Ik ben een vreemdeling in een vreemd land.
Ik heb geen bezit en geen kwaliteiten als herder.
En op het onderdak geven aan een slaaf staat de doodstraf.
Slaaf?
Niet onder ons. Je hebt wijsheid, meer heb je niet nodig.
En er zijn er zeven om je de taken van de herder te leren.
Zippora is de oudste. Van haar leer je het best.
Ik zal hier blijven wonen.
Hij slaapt vandaag. - Wie slaapt?
Hij die geen naam heeft.
Woonde God op deze berg?
Sinaï is zijn hoogste grond. Zijn tempel.
Als deze god God is,
dan leeft hij op elke berg, in elke vallei.
Hij zou niet slechts de god zijn van lsraël, of lsmaël,
maar van iedereen.
Er wordt verteld dat hij de mens schiep naar zijn evenbeeld.
En hij zou leven in elk hart, in elke geest...
in elke ziel.
Ik weet niets van zulke dingen.
Maar ik weet wel dat de berg rommelt wanneer God er is.
En dat de aarde schudt en de wolk rood is van vuur.
Te zulker tijd, is ooit iemand naar boven gegaan om hem te ontmoeten?
Geen mens heeft ooit een voet gezet op de verboden heuvels van Sinaï.
Waarom wil je hem zien, Mozes?
Om te weten dat hij bestaat.
En zo ja, om te weten waarom hij de roepen van de slaven niet hoort.
Mozes, zijn gezicht zien betekent de dood.
Hoevelen van mij zijn niet gestorven omdat Hij zijn gezicht afwende?
Kan een mens oordelen over God?
Nee, Mozes. Wij kunnen niet het geheel zien van zijn doel.
Zelfs lsmaël weet niet waarom God hem de woestijn in zond
om de vader te zijn van een natie.
Is het niet genoeg te weten dat Hij je gered heeft van de Farao's woede?
Hoe weet je dat?
Je loopt als een prins. En je vecht als een krijger.
In de karavanen wordt gesproken over een geweldenaar,
die uit Egypte werd verdreven.
Dit is niet de scepter van een prins,
maar de staf van een zwerver.
Rust dan uit van zwerven.
Mijn vader heeft vele kuddes,
en geen zoon om ze te hoeden.
Er zal hier rust zijn voor je ziel, Mozes,
in onze tenten aan de voet van de heilige berg.
Je hebt een sterk geloof in die God.
Maar voor mij is er geen zielerust,
tot ik Gods woord hoor...
van God zelf.
Ik wou dat het scheerfestival elke dag was.
En alle mensen die je volgen als schapen die geschoren worden.
Eentje is genoeg. - Als het maar Mozes is.
nog nooit heeft ons wol zoveel opgeleverd.
Mozes heeft alle wol van alle stammen in een keer verkocht.
Zijn woord is de waarheid. Zijn handelen is juist.
Vrede zij met u, sjeik van Sinaï.
Waarom heb je je zo aangekleed?
Dans je niet met ons voor de sjeik?
Nee, ik ga niet voor de sjeiks dansen. Hier.
En ik laat me niet tentoonstellen als de waren van de karavaan,
voor Mozes of voor wie dan ook.
Vannacht hoed ik de schapen.
Je hoeft niet te lachen. Misschien kiest Mozes jou ook niet.
Mozes zal niet langer een vreemde
Geef hem van onze kudde. - En laat hem kiezen.
Ik zal hem laten kiezen uit mijn zeven dochters.
De schaduw van mijn wijsheid is verdwenen.
Kan een man kiezen uit de sterren in de hemel?
Beschouw ze wanneer ze dansen. Zet in, Kochab.
Een aangename taak. - lnderdaad.
Een bruid, een sjaal. Kies er één, niet allemaal.
Een sjaal, een meid. Je keuze is voor altijd.
Parels van grote waarde.
Welke, Mozes? - Welke zal het zijn?
Maak je keuze, Mozes.
Dit is een tuin met veel bloemen.
Ik wou dat jij mijn jaren had, en ik jou keuze.
In de tent van Jetro, is waardigheid, eer, vrijheid...
en schoonheid.
Alles wat een man kan verlangen van een leven.
Maar mijn hart is nog steeds een gevangene van het verleden.
Ik... ik kan nu niet kiezen.
Sterkte, sjeiks van Sinaï. - Moge God je hart leiden.
Vannacht is Hij wakker.
Welke van mijn zusters koos je?
Ik maakte geen keuze, Zippora.
Ze was erg mooi, hè?
Deze vrouw van Egypte, die een litteken heeft nagelaten op je hart.
Wiens huid zo wit was als stremsel.
Haar ogen, groen als de ceders van Libanon.
Haar lippen, honing van tamarisk.
Haar armen waren zo zacht als de borst van een duif.
En de wijn van begeerte stroomde in haar aderen.
Ja, ze was mooi...
als een juweel.
Een juweel heeft een briljant vuur, maar geeft geen warmte.
Onze handen zijn niet zo zacht, maar ze kunnen dienen.
Onze lichamen zijn niet zo wit, maar ze zijn sterk.
Onze lippen zijn niet geparfumeerd,
maar ze spreken de waarheid.
Liefde is voor ons geen kunst.
Voor ons is het het leven.
Wij gaan niet gekleed in goud en fijn linnen.
Kracht en eer zijn ons gewaad.
Onze tenten zijn niet de pilarenhallen van Egypte...
maar onze kinderen spelen er blij omheen.
We kunnen je weinig bieden...
maar we bieden je alles wat we hebben.
Ik heb niet weinig, Zippora. Ik heb niets.
Niets van sommigen is meer dan goud van anderen.
Je zou de leegte vullen in mijn hart.
Ik zou het nooit allemaal zelf kunnen vullen, Mozes.
Maar ik zal niet jaloers zijn op een herinnering.
Moge de goden u zegenen
wanneer u zich bij hen voegt in het rijk van de doden.
Ouwe zemelaar.
Wat een toestand.
Tenslotte is sterven een deel van het leven.
Je zult niet sterven, ouwe krokodil.
Je zult de dood bedriegen zoals je mij bedroog met honden en jakhalzen.
Ik ben bang dat hij niet zo gewillig is als jij.
Bij zonsondergang zul je de Farao zijn, Ramses.
Ik hoop dat je tevreden bent... eindelijk.
Ik ben tevreden uw zoon te zijn.
Je hebt Egypte hersteld in haar grootsheid.
Ik zal haar grootsheid gevreesd doen zijn bij vele naties.
Ongetwijfeld. Jij overwint alles...
behalve je eigen arrogantie.
Put uzelf niet uit, oh, hoogheid.
Lieve Hoogheid.
Waarom niet, poesje?
Jij bent het enige dat ik met tegenwil verlaat.
Jij bent mijn vreugd geweest.
En u, mijn enige liefde.
Nu bedrieg je me.
Er was nog een ander. - Ja.
Ik weet het.
Ik hield ook van hem.
Met mijn laatste adem breek ik mijn eigen wet,
en spreek ik de naam uit van...
Mozes.
De koninklijke valk is de zon binnen gevlogen.
Stierf het jongetje in de woestijn, vader?
Nee. God bracht lsmaël en zijn moeder, Hagar, naar een goed land.
Dezelfde god die op de berg leeft?
Misschien, mijn zoon.
Je moeder roept je.
Hier.
Mozes. Er is een man tussen de schapen.
Jij blijft...
Blijf het alarm luiden. Blijf hier tot je moeder terugkomt.
In de kloof, achter de rots.
Uw ogen zijn scherp, niet alleen mooi.
Turfa!
Khataf! Terug.
Kom naar beneden.
Naar beneden, Turfa.
God zij geprezen dat ik je gevonden heb.
Jozua?
Wij dachten dat je dood was.
In de kopermijnen zijn de levenden dood.
Zippora. Breng water.
Hoe heb je me gevonden?
Een koopman die koper kocht zag je in de tent van Jetro.
Hier zul ook jij vrede vinden.
Vrede?
Hoe kun je vrede vinden of verlangen,
wanneer Ramses steden bouwt met het bloed van ons volk?
Je moet ze uit Egypte leiden.
God heeft Abraham beloofd het volk te zullen verlossen.
Ben ik de hand van God?
Zippora, geef hem water. - Water. Wees gezegend.
De woestijnzon heeft zijn geest in vlam gezet.
Zijn naam is Jozua.
Ooit doodde ik opdat hij kon leven.
Ze zeiden dat je veroordeeld was, maar ik wist dat je verkozen was
om het zwaard van God op te nemen.
Ik ben niet die man.
Ik ben een herder met kuddes...
die grazen aan de voet van de berg...
Zie je dat vreemde vuur?
Een struik die brandt? - Nee.
Het staat in vlammen maar het brandt niet.
Ontferm je over hem, Zippora. Geef hem voedsel in onze tent.
Ik zal naar boven gaan om dit te aanschouwen.
Mozes.
Ik ben hier.
Doe je schoenen van je voeten,
want waar je staat is heilige grond.
Ik ben de God van je vader,
de God van Abraham,
de God van lzaäk en de God van Jacob.
Heer...
Heer, waarom hoort u de schreeuwen niet
van hun kinderen in Egyptes slavernij?
Ik heb zeker gezien wat mijn volk in Egypte wordt aangedaan.
En ik heb hun schreeuwen gehoord na wat hun opzichters hen aandeed.
Want ik ken hun zorgen.
Daarom zal ik jou, Mozes, naar de Farao sturen,
opdat je mijn volk uit Egypte leidt.
Wie ben ik, Heer, dat u mij stuurt?
Hoe kan ik dit volk uit slavernij leiden?
Welke woorden kan ik spreken die zij zullen achten?
Ik zal je leren wat je zult zeggen.
Wanneer jij het volk heb meegebracht,
zullen ze mij dienen op deze berg.
Ik zal mijn wetten in hun harten sluiten,
en ze schrijven in hun geesten.
Ga dus nu.
En ik zal met je zijn.
Maar wanneer ik uw kinderen vertel
dat de God van hun vaderen mij gezonden heeft,
dan zullen ze mij vragen: 'Wat is Zijn naam?'
Hoe zal ik ze antwoord geven?
Ik ben wie ik ben.
Je zult zeggen: 'Ik-ben heeft mij gezonden.'
Is de heilige berg verboden voor mensen?
Ja. En ik ben bang voor hem.
Dan is hij meer dan een mens, want
Kijk naar zijn gezicht.
Hij heeft God gezien.
Mozes... je haar... je sandalen.
Ik stond op heilige grond.
Kun je het ons vertellen, Mozes?
Mijn ogen konden Hem niet zien.
Sprak Hij?
Hij ontvouwde zijn woord aan mijn geest.
En het woord was God.
Sprak hij als een mens?
Hij is niet vlees maar geest.
Het licht van een eeuwige geest.
En ik weet dat Zijn licht in ieder mens is.
Heeft hij je iets opgedragen?
Dat ik naar Egypte zal gaan.
Je bent Gods boodschapper. Hij heeft de verlossingsdag bepaald.
Ik zal water en brood halen opdat wij direct vertrekken kunnen.
Maar Egypte betekent je dood.
Als dat Zijn wens is.
Ik zal gaan waar Hij je leidt.
Jouw God is mijn God.
Ik zal met anderen het wapenarsenaal bestormen en voor zwaarden zorgen.
Hij zal zijn volk niet met het zwaard verlossen,
maar met de staf van een herder.
PAUZE